Szkolenie BHP nie jest formalnością, lecz jednym z podstawowych warunków bezpiecznego dopuszczenia pracownika do pracy. Pracodawca powinien zapewnić je we właściwym czasie, w odpowiedniej formie i na własny koszt. Poniżej wyjaśniamy, kogo dotyczą szkolenia wstępne i okresowe, jakie terminy obowiązują poszczególne grupy pracowników oraz jak prawidłowo udokumentować szkolenie.
Stan prawny zweryfikowany: 30 lipca 2026 r. Jeżeli potrzebujesz organizacji szkolenia dla swojej firmy, sprawdź nasze szkolenie BHP w Kielcach.
Jakie szkolenia BHP są obowiązkowe?
Przepisy rozróżniają dwa podstawowe rodzaje szkoleń: szkolenie wstępne oraz szkolenie okresowe. Mają one inne cele, formy i zasady dokumentowania.
Szkolenie wstępne
Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny oraz — w przypadkach przewidzianych przepisami — instruktaż stanowiskowy. Jego celem jest przekazanie zasad obowiązujących w zakładzie oraz przygotowanie pracownika do bezpiecznego wykonywania pracy na konkretnym stanowisku.
Szkolenie okresowe
Szkolenie okresowe aktualizuje i utrwala wiedzę oraz umiejętności z zakresu BHP. Jego program i częstotliwość należy dopasować do rodzaju pracy, występujących zagrożeń oraz odpowiedzialności pracownika.
Kogo dotyczy szkolenie wstępne?
- Instruktaż ogólny przed dopuszczeniem do pracy odbywają nowo zatrudnieni pracownicy, studenci rozpoczynający praktykę oraz uczniowie rozpoczynający praktyczną naukę zawodu u pracodawcy.
- Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się między innymi przed dopuszczeniem do pracy na stanowisku robotniczym oraz innym stanowisku, na którym występuje narażenie na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne. Dotyczy on również pracownika przenoszonego na takie stanowisko oraz ucznia lub studenta odbywającego praktykę.
Jeżeli pracownik wykonuje pracę na kilku stanowiskach, powinien odbyć instruktaż stanowiskowy na każdym z nich. Szkolenia przed dopuszczeniem do pracy nie trzeba ponawiać, gdy pracownik bezpośrednio po zakończeniu jednej umowy zawiera z tym samym pracodawcą kolejną umowę na tym samym stanowisku.
Pierwsze szkolenie okresowe: 6 czy 12 miesięcy?
Pierwsze szkolenie okresowe pracodawcy oraz osoby kierującej pracownikami należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tym stanowisku. Dla pozostałych grup objętych obowiązkiem szkolenia okresowego termin wynosi do 12 miesięcy.
Jak często powtarzać szkolenia okresowe?
| Grupa | Pierwsze szkolenie okresowe | Kolejne szkolenie — nie rzadziej niż |
|---|---|---|
| Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami | do 6 miesięcy | raz na 5 lat |
| Pracownicy na stanowiskach robotniczych | do 12 miesięcy | raz na 3 lata |
| Pracownicy na stanowiskach robotniczych wykonujący prace szczególnie niebezpieczne | do 12 miesięcy | raz w roku |
| Pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy, technolodzy i organizatorzy produkcji | do 12 miesięcy | raz na 5 lat |
| Pracownicy służby BHP i osoby wykonujące jej zadania | do 12 miesięcy | raz na 5 lat |
| Pracownicy administracyjno-biurowi, jeżeli szkolenie okresowe jest wymagane | do 12 miesięcy | raz na 6 lat |
| Pozostali pracownicy narażeni na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne albo odpowiedzialni za BHP | do 12 miesięcy | raz na 5 lat |
Są to terminy maksymalne. Pracodawca, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, może ustalić częstsze szkolenia, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy albo poziom zagrożeń.
Kiedy pracownik administracyjno-biurowy może być zwolniony ze szkolenia okresowego?
Szkolenie okresowe pracownika administracyjno-biurowego nie jest wymagane, gdy przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy działalności o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia, chyba że ocena ryzyka zawodowego wskazuje konieczność przeprowadzenia szkolenia. Jeżeli kategoria ryzyka wzrośnie powyżej trzeciej albo ocena ryzyka wykaże potrzebę szkolenia, pracodawca powinien zorganizować je w ciągu 6 miesięcy.
Zmiana technologii oznacza instruktaż stanowiskowy, a nie automatycznie szkolenie okresowe
Wprowadzenie zmian techniczno-organizacyjnych, nowego procesu, substancji, narzędzi, maszyn lub urządzeń wymaga przygotowania pracownika do bezpiecznej pracy w nowych warunkach. Służy temu instruktaż stanowiskowy w zakresie i czasie odpowiednim do wprowadzonej zmiany. Nie oznacza to automatycznie konieczności ponownego przeprowadzenia pełnego szkolenia okresowego.
Czy szkolenie okresowe BHP może odbyć się online?
Dla pracodawców i osób kierujących, pracowników inżynieryjno-technicznych, służby BHP, pracowników administracyjno-biurowych oraz pozostałych grup wskazanych w przepisach szkolenie okresowe może mieć formę kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego. Forma internetowa powinna zapewniać program zgodny z przepisami, materiały przygotowane przez organizatora, możliwość konsultacji z wykładowcą oraz egzamin.
Szkolenie okresowe pracowników na stanowiskach robotniczych prowadzi się w formie instruktażu, dlatego zwykły kurs e-learningowy nie zastępuje prawidłowego szkolenia tej grupy. Szczegóły oferty znajdziesz na stronie szkolenie okresowe BHP w Kielcach.
Kto może prowadzić szkolenie BHP?
- Instruktaż ogólny może prowadzić pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, pracodawca sam wykonujący te zadania albo wyznaczony pracownik posiadający wymaganą wiedzę, umiejętności i aktualne szkolenie.
- Instruktaż stanowiskowy prowadzi wyznaczona osoba kierująca pracownikami albo pracodawca, jeżeli ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu.
- Szkolenie okresowe może organizować pracodawca albo uprawniona jednostka prowadząca działalność szkoleniową. Szkolenia pracodawców, pracowników służby BHP oraz wykładowców i instruktorów prowadzą jednostki szkoleniowe.
Egzamin i dokumentacja szkoleń
Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności, a odbycie szkolenia wstępnego dokumentuje się w karcie szkolenia wstępnego. Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora. Po uzyskaniu wyniku pozytywnego uczestnik otrzymuje zaświadczenie, którego odpis przechowuje się w aktach osobowych.
Organizator szkolenia powinien prowadzić dokumentację obejmującą między innymi programy szkoleń, dzienniki zajęć, protokoły przebiegu egzaminów i rejestr wydanych zaświadczeń. Pracodawca przechowuje również aktualne programy szkolenia wstępnego i okresowego dotyczące pracowników swojego zakładu.
Najważniejsze obowiązki pracodawcy
- Nie dopuszczać pracownika do pracy bez wymaganych kwalifikacji, umiejętności i znajomości zasad BHP.
- Zapewnić szkolenie w czasie pracy i pokryć jego koszt.
- Dopasować program oraz częstotliwość szkolenia do stanowiska i zagrożeń.
- Prawidłowo udokumentować szkolenie i monitorować terminy kolejnych szkoleń okresowych.
- Zapewnić instruktaż stanowiskowy po zmianach wpływających na warunki bezpiecznej pracy.
Naruszenie przepisów BHP może skutkować działaniami Państwowej Inspekcji Pracy oraz odpowiedzialnością wykroczeniową przewidzianą w Kodeksie pracy. Odpowiedzialność karna nie powstaje automatycznie z powodu braku szkolenia — wymaga spełnienia odrębnych przesłanek określonych w prawie karnym.
Oficjalne podstawy prawne
- Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy — tekst jednolity.
- Kodeks pracy — aktualny tekst ujednolicony w ELI.
- Państwowa Inspekcja Pracy: szkolenia w dziedzinie BHP.
Podsumowanie
Prawidłowo zorganizowane szkolenie BHP powinno odpowiadać stanowisku, rzeczywistym zagrożeniom i obowiązującym terminom. Najważniejsze jest rozróżnienie szkolenia wstępnego od okresowego, właściwe przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego oraz rzetelne udokumentowanie całego procesu. Dzięki temu pracodawca spełnia obowiązki prawne, a pracownik otrzymuje praktyczne przygotowanie do bezpiecznej pracy.
